Thursday, Jun 17th

Last update02:39:04 PM GMT

GreekFrench (Fr)

H ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (SOCIETAS EUROPAEA)

από την
Σοφία ΤΟΛΟΥΔΗ
Δικηγόρος Αλεξανδρούπολης
Cabinet d’avocats KOUVELA-PIQUET & associés

Στα πλαίσια της δημιουργίας της εσωτερικής αγοράς και της νομισματικής ένωσης τα κράτη μέλη της Ε.Ε. γρήγορα συνειδητοποίησαν την αναγκαιότητα μίας ευρωπαϊκής εταιρικής μορφής. O ευρωπαϊκός κανονισμός 2157/2001, διέπει το καταστατικό της ευρωπαϊκής εταιρείας ενώ η κοινοτική οδηγία 2001/86/CE ρυθμίζει το νομικό πλαίσιο της συμμετοχής των εργαζομένων.

Ευσύνοπτα, η ευρωπαϊκή εταιρεία περιγράφεται ως μια μετοχική εταιρεία η οποία επιτρέπει στις επιχειρήσεις να πραγματοποιούν διασυνοριακές συγχωνέψεις και να δραστηριοποιούνται με μεγάλη ευελιξία στο εσωτερικό της Ε.Ε, χωρίς να παρακωλύονται από τις διαφορές που χαρακτηρίζουν το εταιρικό δίκαιο των κρατών μελών.

 

Ι. ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΙΔΡΥΣΗΣ

Σχετικά με την ίδρυση μίας ευρωπαϊκής εταιρείας οι κοινοτικές διατάξεις προβλέπουν τις περιπτώσεις τόσο των εμπορικών εταιρειών όσο και κάθε άλλου νομικού προσώπου ιδιωτικού ή δημοσίου δικαίου. Αντίθετα αποκλείονται τα φυσικά πρόσωπα. Συγκεκριμένα, ο τρόπος ίδρυσης μέσω συγχώνευσης ή μετατροπής αφορά αποκλειστικά τις Α.Ε. Οι Ε.Π.Ε. από την πλευρά τους δύναται να συμμετάσχουν στην ίδρυση μίας ευρωπαϊκής εταιρείας holding.

Αντίθετα, η σύσταση θυγατρικής υπό τη μορφή της ευρωπαϊκής εταιρείας επιτρέπεται από κάθε μορφής εταιρεία καθώς επίσης και από κάθε νομικό πρόσωπο ιδιωτικού ή δημοσίου δικαίου.

Σε κάθε περίπτωση ο κανονισμός απαιτεί τις εξής αθροιστικές προϋποθέσεις :

  • οι ως άνω περιγραφόμενοι ιδρυτές πρέπει να διατηρούν τη νόμιμη έδρα τους και την κεντρική διοίκησή τους στην επικράτεια ενός κράτους μέλους,
  • στην σύσταση πρέπει να συμμετέχουν τουλάχιστον δύο μέτοχοι.

 

Οι προσωπικές εταιρείες αποκλείονται. Το ελάχιστο μετοχικό κεφάλαιο ανέρχεται στο ποσό των 120.000 ευρώ

ΙΙ. ΤΡΟΠΟΙ ΙΔΡΥΣΗΣ

Ο ευρωπαϊκός κανονισμός προβλέπει πέντε τρόπους ίδρυσης :

- με συγχώνευση,
- με ίδρυση μιας ευρωπαϊκής εταιρείας holding,
- με την ίδρυση μιας θυγατρικής υπό τη μορφή της ευρωπαϊκής εταιρείας,
- με την μετατροπή μίας Α.Ε. σε ευρωπαϊκή εταιρεία,
- με τη δημιουργία μίας θυγατρικής από μία μητρική έχουσα ήδη τη μορφή της ευρωπαϊκής εταιρείας.

ΙΙΙ. Μητρωο- Δημοσίευση

Η ευρωπαϊκή εταιρεία εγγράφεται στα μητρώα των Α.Ε. του κράτους μέλους στην επικράτεια του οποίου διατηρεί την έδρα της. Ευλόγως ακολουθείται η διαδικασία όπως αυτή προβλέπεται από το εσωτερικό δίκαιο της εν λόγω χώρας.
Η ευρωπαϊκή εταιρεία αποκτά νομική προσωπικότητα από την εγγραφή της στα εθνικά μητρώα του κράτους μέλους.

Επιπλέον οι ευρωπαϊκές εταιρείες υποχρεούνται σε δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων τόσο κατά την ίδρυση όσο και σε κάθε περίπτωση τροποποίησης του καταστατικού.

ΙV. ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ

Η λειτουργία της ευρωπαϊκής εταιρείας διέπεται εν μέρει από το κοινοτικό δίκαιο και εν μέρει από το εθνικό δίκαιο της χώρας στα μητρώα της οποίας έχει εγγραφεί.

Συγκεκριμένα για όσα θέματα δεν ρυθμίζονται από τις κοινοτικές διατάξεις, εφαρμόζεται το δίκαιο των ανωνύμων εταιρειών του συγκεκριμένου κράτους μέλους. Έτσι στην πραγματικότητα, τα ζητήματα που αφορούν το φορολογικό δίκαιο, το δίκαιο του ανταγωνισμού, το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας καθώς επίσης και το πτωχευτικό δίκαιο αντιμετωπίζονται βάση των αντίστοιχων εθνικών διατάξεων του κράτους μέλους.

Η καινοτομία της συγκεκριμένης μορφής έγκειται στη συμμετοχή των εργαζομένων. Δεν μπορεί να συσταθεί καμία ευρωπαϊκή εταιρεία από τη γενική συνέλευση εφόσον δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί η συμμετοχή των εργαζομένων.

Η συμμετοχή αυτή διέπεται από την βασική αρχή, «πριν και μετά», η οποία αποσκοπεί στη διατήρηση του βαθμού και του είδους της συμμετοχής των εργαζομένων στην λήψη αποφάσεων. Πρόκειται για τη προστασία των κεκτημένων κοινωνικών δικαιωμάτων των εργαζομένων όπως αυτά είχαν κατοχυρωθεί πριν από το πέρασμα στην ευρωπαϊκή εταιρική μορφή.

Ειδικότερα κατά την ίδρυση, και πριν από την εγγραφή στα μητρώα, συστήνεται ειδική επιτροπή διαπραγματεύσεων, αποτελούμενη από αντιπροσώπους των εργαζομένων και ειδικά εξουσιοδοτημένη να διεξάγει τις διαπραγματεύσεις με τη διεύθυνση της εταιρείας. Οι διαπραγματεύσεις αυτές μπορεί να καταλήξουν σε μια συμφωνία συν-διοίκησης (κατά το γερμανικό μοντέλο) …μέχρι και την απλούστερη, και πιο συνηθισμένη μορφή συμμετοχής, αυτήν του συμβουλευτικού ρόλου.

Επίσης το κανονισμός της ευρωπαϊκής εταιρείας επιτρέπει στους ιδρυτές την επιλογή ανάμεσα σε δύο συστήματα διοίκησης. Έτσι οι ιδρυτές είναι ελεύθεροι να επιλέξουν ανάμεσα στο μονιστικό και στο δυαδικό σύστημα. Στο μέν μονιστικό σύστημα η διαχείριση της εταιρείας πραγματοποιείται από το όργανο διοίκησης, τα μέλη του οποίου εκπροσωπούν την ευρωπαική εταιρεία προς τρίτους και στη δικαιοσύνη. Η διεύθυνση της ευρωπαϊκής εταιρείας μπορεί να ανατεθεί από το όργανο διοίκησης σε ένα ή περισσότερα μέλη του οργάνου. Αντίθετα στο δυαδικό σύστημα, το όργανο διεύθυνσης διαχειρίζεται την ευρωπαική εταιρεία και τα μέλη του εκπροσωπούν την εταιρεία έναντι τρίτων ή και στη δικαιοσύνη. Οι αποφάσεις του οργάνου διεύθυνσης υπόκεινται σε έγκριση του οργάνου εποπτείας.

Ο κανονισμός 2157/2001 δεν περιλαμβάνει καμία διάταξη φορολογικού περιεχομένου. Κατά συνέπεια η ευρωπαϊκή εταιρεία υπόκειται στους εθνικούς φορολογικούς νόμους του κράτους μέλους όπου και διατηρεί την έδρα της.

Ωστόσο η σχετική οδηγία του 2005 προβλέπει απλά ότι η ευρωπαϊκή εταιρεία χαίρει μίας «φορολογικής ουδετερότητας». Το προνόμιο αυτό την προστατεύει από την άμεση απόδοση φόρου (στα κέρδη, στα μερίδια από τα κέρδη της εταιρείας και στις υπεραξίες) κάθε φορά που «υπερβαίνει» τα εθνικά σύνορα ενός κράτους μέλους (εξ αιτίας συγχώνευσης ή μεταφοράς της εταιρικής έδρας).

V. ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ προβληματισμοί

Αναμφισβήτητα πρόκειται για μία επαναστατική εταιρική μορφή της οποίας χρησιμότητα θα αποδειχθεί κυρίως εν τοις πράγμασι και εφόσον υιοθετηθεί ως μοντέλο σ’ένα ικανοποιητικό ποσοστό αναφορικά με το μέγεθος της εσωτερικής αγοράς.

Μέχρι και το πρώτο τρίμηνο του 2007 έχουν καταγραφεί συνολικά 70 ευρωπαϊκές εταιρείες ανάμεσα στις οποίες και πολλές επώνυμες όπως ο γαλλικός όμιλος SCOR, η γερμανική εταιρεία χημικών BASF, η ασφαλιστική Allianz, η φιλανδική εταιρεία πληροφορικής Elcoteq, η σκανδιναβική τράπεζα Nordea και πολλές άλλες.

Συνοψίζοντας τα πλεονεκτήματα αυτής της νέας εταιρικής μορφής μπορούμε να αναφέρουμε:

  • διευκολύνει τις διακρατικές συγχωνεύσεις,
  • επιτρέπει τη διεθνή μεταφορά της εταιρικής έδρας,
  • προωθεί την διασυνορική δραστηριοποίηση και αντίστοιχα καλύπτει καλύτερα τις ανάγκες του εκάστοτε κλάδου,
  • μειώνει το διαχειριστικό και νομικό κόστος,
  • βοηθά καθοριστικά στην εξισορρόπηση των απαιτήσεων των εργαζομένων, των διαφόρων κρατών μελών στα πλαίσια κυρίως των μεγάλων πολυεθνικών.

Εναπόκειται στο μέλλον η εξομάλυνση πολλών ακόμα εμποδίων όπως :

  • η δημιουργία ευρωπαϊκού μητρώου εγγραφής,
  • η τελειοποίηση, αν όχι η απλοποίηση του νομικού καθεστώτος κυρίως ως προς τη λειτουργία της και
  • η εναρμόνιση του φορολογικού δικαίου των κρατών μελών ως προς τις ευρωπαικές εταιρείες.

Επικοινωνία